Het is nog niets eens zo heel lang geleden dat als je over reorganisaties sprak, je automatisch een link legde met groots opgezette outplacement-trajecten. Voor vakbonden waren deze cruciaal in de onderhandelingen. Naast de grote outplacementbureaus liepen ook organisaties als Start en Randstad binnen op hun outplacementdiensten. Zij konden tenslotte bogen op een wijdverbreid netwerk van uitzendvestigingen.
Overal werden centra opgericht waar kandidaten samen konden komen om in bladen als Intermediair en Binnenlands Bestuur vacatures af te struinen. Onmisbaar was het blad ‘Het Vacatureoverzicht’, waarin samenvattingen te vinden waren van alle vacatures die die week in de dag- en weekbladen hadden gestaan. Op de computer kon men fraaie cv’s in elkaar draaien (WP 5.1) en een trainer was aanwezig om gesprekken te oefenen.
Op een enkele uitzondering na, is outplacement inmiddels een verschijnsel in de marge geworden, een onderdeeltje van de werkzaamheden van een loopbaanadviesbureau. Niet zelden wordt outplacement in een sociaal plan slechts opgenomen voor de vorm, om rechters en vakbonden te plezieren. Vaak bestaat de mogelijkheid om het geldbedrag dat voor het gebruik maken van outplacement vrijgemaakt is, als een bedrag bij de beëindigingsvergoeding op te tellen. En van die mogelijkheid wordt grif gebruik gemaakt.
Het lijkt erop dat outplacement hetzelfde lot is beschoren als het fotorolletje en de cd-single. Vanzelfsprekend speelt internet een rol. Mobiliteitscentra zijn overbodig geworden. Men vindt zelf de vacatures, leert hoe je een cv opstelt en boort eigenhandig nieuwe netwerken aan. Voor het stuk rouwverwerking en het ‘wie ben ik-wat wil ik-wat kan ik’ vraagstuk lopen we net zo makkelijk bij een psycholoog of een loopbaanadviseur naar binnen.
Daarnaast is de medewerker anno 2008 al lang niet meer de betrokken medewerker die tot in lengte der dagen bij zijn baas blijft en de wereld in elkaar ziet klappen als er ergens een stekker wordt uitgetrokken. Zelfredzaamheid en professionele afstandelijkheid is inmiddels tot diep in verschillende leeftijdscategorieën en beroepsgroepen doorgedrongen. De gebakken lucht die overblijft is het overblijfsel van veranderde tijden. Zullen we afspreken er niet nostalgisch van te worden?


(22)
Reacties
Frans Wuijts Ontwikkelingsgericht ontslagadviseur - 04-08-2008 14:12
Bovenstaande ‘analyse’ vind ik een knap geschreven stukje. Omdat het bij voorstanders van een zorgvuldig ingericht outplacementtraject meteen innerlijk verzet kan oproepen. En als van daaruit dan ook direct wordt gereageerd, zoals ik niet kan laten, lijkt me de schrijver in zijn opzet geslaagd. Je kunt de verschijnselen waarnemen die v.d. Ent beschrijft. Ik denk dat deze met de huidige werkgelegenheidssituatie te maken hebben. Er bestaat bij velen wellicht een zeker optimisme om op eigen houtje een nieuwe werkkring te kunnen vinden met slechts een geringe ondersteuning. Ik maak hierbij wel een onderscheid tussen ontslag vóór en nà het 40ste levensjaar. Vóór het 40ste jaar werkt ontslag inderdaad veelal marginaal op mensen in. Het effect blijft dan meestal wat aan de oppervlakte. Het verlies van de baan wordt op die leeftijd over het algemeen als pech ervaren. Een volledige outplacementprocedure inclusief biografische zelfanalyse lijkt minder noodzakelijk. Men vindt over het algemeen snel zijn eigen weg wel. Anders ligt dat voor medewerkers op oudere leeftijd. Dat hangt samen met de onafwendbaar opdoemende vraag naar het eigen levensmotief (wat wordt er in de rest van mijn leven van mij gevraagd) en tevens met de afnemende kansen op de arbeidsmarkt naarmate de leeftijd vordert. Een biografische zelfanalyse is dan juist bij uitstek een belangrijke methode om zicht te krijgen op de verdere levensbestemming. Dat is zeker het geval indien er meerdere onheilen tegelijkertijd te verwerken zijn, zoals het verliezen van een dierbare, een echtscheiding, gedwongen verhuizing en dergelijke. Dit blijkt vaak voor te komen. De klap van ontslag komt dan extra hard aan. Het gaat dan vaak niet om één proces van rouwverwerking maar om over elkaar heen buitenlende moeilijk te ontwarren rouwprocessen waar echte rouwarbeid voor nodig is met bekwame begeleiding van mensen die vanuit ervaring weten waarover ze het hebben. Ook van nog andere redenen ben ik voorstander van outplacement voor relatief oudere mensen. Dat voert hier nu te ver. In elke geval zou ik werkgevers ernstig afraden om het geldbedrag dat voor het gebruik maken van outplacement vrijgemaakt is, als een bedrag bij de beëindigingsvergoeding (die absoluut geen vergoeding is) op te tellen. Van die mogelijkheid wordt te grif gebruik gemaakt. Geen outplacement? Dan ook geen vergoeding van de kosten daarvoor.
Simon Troost - 04-08-2008 17:08
Inderdaad een mooi stukje. En ik zou zelf ook zo denken als ik werkzaam was in een sector en beroep waar het werk voor het opscheppen ligt. Kom maar op met die gouden handdruk en geef me ook maar het bedrag van het outplacement traject. Eerst een beetje tot rust komen, huis verbouwen en lekker de ontslagvergoeding en het geld voor het traject opmaken. Ook een vorm van rouwverwerking en trouwens ik wilde eigenlijk toch al weg bij die baas dus het komt eigenlijk wel mooi uit.
En … dan komt het moment dat er moet worden gezocht naar een baan. Ik heb zelf een collectief ontslag van 600 medewerkers meegemaakt en het bovenstaande gold inderdaad voor de Hi Potentials en medewerkers die lang bij het bedrijf werkte maar op het moment van ontslag jonger dan 35 waren.
Maar er was een grote groep oudere of medewerkers die een zeer gespecialiseerd beroep hadden waar het lang zo grappig niet voor was. Mensen waarvoor in heel Nederland maar een beperkt aantal banen waren (bijvoorbeeld collectieregistrator in een museum). En de minder sociaal vaardigen onder ons want de wereld bestaat niet alleen uit snelle jongens en meisjes die hun mondje wel kunnen roeren. Maar in de praktijk van mijn re-integratiebedrijf zie ik ook wel dat die grote problemen ondervinden met het opnieuw vinden van een baan omdat het op een diplomatieke manier een sollicitatiegesprek voeren niet altijd meevalt. Of er toch wel erg veel taal en stijlfouten in de brieven zitten.
Een vergeten aspect is natuurlijk het maatschappelijke belang van een snelle terugkeer in het arbeidsproces. Mensen zitten in de periode dat ze aan het solliciteren zijn in de WW. Hoe sneller ze weer wat vinden des te geringer is de schadelast voor de maatschappij. Een hoge ontslagvergoeding leverde in mijn praktijk werkzoekende op die de lat wel erg hoog legde bij het accepteren van een baan. Tja, en dat is nu juist waar je als outplacementbureau mensen ook op probeert bij te sturen.
Outplacement is absoluut zinvol maar dan wel onder de voorwaarde dat men zelf een bureau mag kiezen dat bij je past. Maar ik ben het met de vorige spreker eens: geen outplacement …geen vergoeding ervoor.
Pauline de Vos - 06-08-2008 09:01
Helemaal terecht geconcludeerd!
Wij hebben al bijna 7 jaar veel succes met een andere aanpak, waarbij een outplacement traject een kort en opbouwend traject is met de focus op bewustwording en zo snel mogelijk in beweging komen in de richting die bij de persoon in kwestie past. Voor meer informatie; www.doussac.com.
Melanie - 06-08-2008 11:32
Nou, ik kan je verzekeren dat er toch bij tijd en wijle gebruik van wordt gemaakt. Wij (op de zaak) ondersteunen mensen met conflicten bij de werkgever, maar ook mensen die naar een andere baan ‘moeten’. Wij adviseren vooral ouderen ook eigenlijk altijd om gebruik te maken van outplacement, simpelweg omdat zonder, de weg naar nieuw werk vaak lang (en regelmatig zonder resultaat) is!
Dus vooral voor de oudere onder ons is het voorlopig nog geen overbodige luxe. Uiteraard zullen mensen met een sterke arbeidsmarktpositie sneller voor het geld schrijven. Uiteindelijk schrijf je een Sociaal Plan ook niet voor deze groep mensen, het gaat júíst om die groep die moeilijker aan een baan komt.
Dus niets nostalgie, wel gelijke kansen voor iedereen! En niet alleen voor ‘geldwolven’
Simone van der Wal - 06-08-2008 13:05
Mijn ervaringen met outplacementbureaus in het verleden vallen onder de categorie ‘geldklopperij’. Veel blabla wat ik zelf ook had kunnen bedenken. Ja, er zullen bureaus zijn die misschien wel de intenties waar kunnen maken en ik denk inderdaad dat het voor ouderen soms best kan helpen, maar wat mij betreft denk ik dat de ontwikkelingen die Vd Ent hier beschrijft positief zijn en het kaf van het koren doen scheiden.
Frans Wuijts Ontwikkelingsgericht ontslagadviseur - 06-08-2008 14:55
Investeringsbeslissingen over materiële zaken worden meestal na grondig onderzoek en rijp beraad genomen. Dit in tegenstelling tot personele zaken die toch het belangrijkste kapitaal in een organisatie betreffen (wordt vaak beweerd). Daarin gaat men echter vaak over één nacht ijs en het is dan ook niet verwonderlijk dat men daar doorheen zakt. Ik zou zeggen: eigen schuld, dikke bult. En ja, er zijn wel degelijk bureau’s die hun ‘koren’intenties waar kunnen maken. Ze zijn met enige inspanning wel te vinden.
Sandra Beenhakker directeur GradusGroep - 06-08-2008 16:10
Prachtig stuk maar bepaalde doelgroepen redden het niet met het internet en een wandeling langs een coach.
De medewerkers ouder dan 45 zullen ervaren dat het moeilijk is een nieuwe baan te vinden wanneer bijvoorbeeld de werkervaring zwaarder is dan de opleiding. Wat als je een omslag wilt maken in je loopbaan, hoe kun je werkervaring op doen en kijken of de ingeslagen weg daadwerkelijk bij je past.
De gouden handdruk of het outplacementtraject kunnen tegenwoordig ook omgezet worden in bijvoorbeeld een dienstverband.
Persoonlijk lijkt het mij een fijn idee om de tijd te nemen om te reintegreren/ of te verwerken dat je na zoveel jaar op straat komt te staan. Een plek te hebben waar je collega’s hebt die hetzelfde is overkomen en waar de medewerker vanuit een veilige omgeving kan toewerken naar een 2e carriere!
Norman Dragt - 07-08-2008 10:02
Wat ik uit het stuk en de reacties een beetje opmaak, is dat de verplichting voor werkzoekende om werk te vinden ligt bij de werkzoekende, met of zonder hulp. Nu is het natuurlijk belangrijk dat de werkzoekende weet wat hij wil en wat hij wil verkopen. Maar het is wel heel makkelijk om alles bij de werkzoekende te leggen.
Het bedrijf dat werknemers zoekt zou ook eens de moeite kunnen nemen om vast te stellen wat ze wil en aan het verkopen is. Daarbij zou het dan ook goed zijn, om een wat minder mechanische benadering van het zoeken van werknemers toe te passen. Het simpelweg functie omschrijvingen naast CV’s leggen, kijken naar geschreven motivaties en taalgebruik schijnt zo langzamerhand niet meer op te leveren wat we willen en vooral veel tijd te kosten voor alle betrokkenen. En zeker als je bedenkt dat veel solliciatiegesprekken in de eerste seconde van de ontmoeting voor het gesprek al bepaald zijn. Waarna voor sommige selecteurs het gesprek niet meer is dan een zoektocht naar een bevestiging van die eerste ontmoeting
Wat is dan de zin van outplacement of het volledig in geld omzetten van outplacement? Uiteindelijk gaat het namelijk niet om het vinden van werk, maar om het gedaan krijgen van werk. En daarvoor is het zinvoller dat iedereen duidelijk voor zichzelf voor ogen heeft wat hij te koop heeft en wil verkopen. Maar dat kun je al vaststellen tijdens werkuren, simpelweg door tijdens iedere vergadering een kwartiertje vrij te maken voor het bepalen van iemands wensen en sterke kanten. Daar hoef je geen duur outplacement traject voor te starten. En een bijkomend voordeel is, dat je als P&O bij zo’n vergadering kunt zitten en meteen meer leert over de mogelijkheden van de medewerkers aanwezig in het bedrijf. Vervolgens heb je geen outplacement meer nodig, want je kunt iedere medewerker een schitterend document meegeven met sterke kanten en geleverde prestaties. Precies wat al die andere P&O-ers zoeken bij hun beoordeling van nieuwe medewerkers. Kunnen we al dat outplacement geld steken in het opleiden en ontwikkelen van medewerkers, die dat nodig hebben om te groeien in hun werk. Of om meer P&O-ers aan te nemen, die een bijdrage leveren aan het ontwikkelen van de medewerekrs.
Simon Troost - 11-08-2008 23:55
Een reactie op het verschijnsel “geldklopperij” van de bureaus. Tuurlijk heb je slechte bakkers en goede bakkers. Vieze slagers en hele lekker BBQ slagers. Maar mijn ervaring is dat (een deel van) de outplacement of re-integratiebureaus het erg goed doet. In mijn klantenkring zitten mensen die vanuit werk maar ook vanuit een uitkering tussen de 3 en 15 jaar aan het solliciteren waren. En nu aan het werk zijn. Tja, en zouden die het zelf gered hebben?
Maar er is een bijzonder ander verschijnsel. Mensen die via re-integratie een baan vinden ontkennen uit mijn ervaring later de invloed (en het bestaan) van het bureau. Een extreme vorm van cognitieve dissonantie. Tja fijn voor de klant maar balen voor het bureau. Maar als dit soort bemiddeling niet zou werken waarom scoren veel bureaus dan goed op de door de overheid ingestelde “blik op het werk” monitor??
Tja, en laat iedereen die het denkt zelf te kunnen vooral bij de werkgever aangeven het geld niet nodig te hebben. Maar wees dan ook zo stoer om het niet in de ontslagvergoeding te laten verwerken. Met de huidige sociale wetgeving is de DWI (bijstand) dichter bij dan u denkt.
Vera - 17-08-2008 20:10
Is dat niet al te gemakkelijk? Als er negatieve berichtgeving is over reïntegratie is dat maar weer de schuld van ‘de klant’ (de werkzoekende, want dat zou de werkelijke klant moeten zijn van een reïntegratiebureau of outplacementbureau en niet de financier). De werkzoekende heeft toch al een lage positie en weinig aanzien. Doet me denken aan de klappen steeds lager in rang uitdelen, tot de onderste laag (in dit geval de werkzoekende) niet meer verder kan.
Zouden de outplacement- en reïntegratiebureaus geen beter werk leveren als behalve de scores op de door de overheid ingestelde lijstjes (hoe worden deze gemeten en hoe objectief is deze meting?) toch vooral de werkzoekende tevreden was? De tevredenheid van de werkzoekende zou nu toch juist het doel van deze trajecten moeten zijn? Deze laatste partij zou met recht moeten kunnen zeggen dat het werk van de bureaus werkelijk een toegevoegde waarde heeft opgeleverd, dat er iets is gebeurd wat ze zelf niet hadden kunnen doen of bedenken! Een eye-opener of een aantoonbaar resultaat, dat het zonder hulp van een bureau anders gelopen zou zijn! Tìjdens een traject zijn de uitlatingen van een ‘reïntegrant’ (werkzoekende) mogelijk niet helemaal betrouwbaar, denk aan beleefdheid (ze moeten nog verder met de coach of begeleider) of angst voor verlies van uitkering (moeten medewerking verlenen aan àlles om aan het werk te komen).
Dus om nu maar te stellen dat degene die via reïntegratie een baan vindt de invloed van de coaching onderschat of onderwaardeert, vind ik te gemakkelijk. Daar komt de 2e alinea in het bovenstaande ten slotte op neer.
Simon Troost - 17-08-2008 21:02
Wat mij betreft is het voor elke werkzoekende een eigen keuze of hij al dan niet en op welke wijze er weer een baan gevonden wordt. Maar er is een maatschappelijke stroming dat iedereen die kan werken volgens het huidige kabinet en het daar uit volgende beleid weer aan de slag zou moeten gaan. Wat ik wel merk is dat vooral het klagen over alles wat met re-integratie, werkgevers, onrecht of outplacement te maken heeft een heel negatieve invloed heeft op het vinden van werk. Positieve blik op de samenleving en en alles wat erin zit is een hele grote factor voor het vinden van werk. En vooral een positieve en reële kijk op het eigen kunnen. Wat betreft de financiering: het staat elke werkzoekende vrij om een bureau te kiezen naar keuze maar verwacht dan niet dat de overheid (of werkgever) als opdrachtgever en financier van het geheel geen verantwoording wil over het uitgegeven geld. Als een aannemer je badkamer komt verbouwen wil je toch ook weten wat ie voor het geld heeft gedaan en of het tot resultaat heeft geleid?? En de tevredenheid van de klant? Op de site van blik op het werk staat de verantwoording en methode van het onderzoek. Maar ja, zo’n bureau zal ook wel weer niet objectief en te vertrouwen zijn. Gelukkig hoor ik van veel klanten die een baan gevonden hebben terug dat ze het fijn vinden om weer een baan te hebben en weer lekker bezig te zijn en collega’s te hebben. Tja, en wie ben ik om daar tegen in te gaan??? En als laatste: het staat een ieder vrij om voor maximale vrijheid te kiezen: betaal je eigen traject.
Ray - 18-08-2008 08:12
Dat outplacement-trajecten niet meer standaard worden aangeboden o.a. bij reorganisaties lijkt me inderdaad terecht. Volgens mij gaat het om een behoefte van het individu. E.e.a. zal ook te maken hebben met een stuk niveau en ontwikkeling van de persoon in kwestie. Mooi dat het bestaat en mooi dat je er gebruik van kan maken als je denkt het nodig te hebben.
paul ligato - 30-10-2008 22:26
Kan mijzelf, als “ervaringsdeskundige” deels in de bevindingen vinden. Ik heb echter ook ervaren dat niet alle bureaus inadequate geldkloppers zijn. Heb in een grijs verleden al eens met een outplacementbureau te maken gehad; Focus: veel bla bla, maar weinig resultaat en veel open deuren. Na nog geen half jaar stopte de begeleiding en kon ik het allemaal zelf uitzoeken. Zonde van het geld.
Toen ik ruim een jaar geleden door een reorganisatie vrij plotseling op straat kwam te staan, heb ik wat zorgvuldiger mijn keuze gemaakt. Heb voor de zak met geld gekozen en ben zelf op zoek gegaan naar een bureau. Uiteindelijk voor een loopbaanadviesbureau gekozen dat garantie geeft op het eindresultaat; met andere woorden doorbegeleid totdat er een nieuwe functie is aanvaard en ook daarna nog ondersteund. Welke zelfs garantie biedt bij onverwacht ontslag binnen een jaar; weer gratis doorbegeleiding, indien nodig.
Gezien een gemiddelde plaatsingstermijn van ongeveer een half jaar durfden ze dat blijkbaar wel aan.
Ben zelf binnen 4 maanden weer naar een nieuwe functie begeleid en heb daarna nog een aantal coachingsgesprekken bij betreffend bureau gekregen als extra backup. Tijdens mijn traject zeer persoonlijk benaderd; heb zelf veel invulling kunnen geven aan de inrichting en verloop van het traject, heb een hele reeks trainingen kunnen volgen en ben door mijn persoonlijke adviseur zeer adequaat en snel begeleid naar nieuw werk. Kijk er zelfs met plezier op terug.
Kijk goed wat bureaus echt te bieden hebben en wat ze doen.
Veel bureaus hebben schitterende panden, brochures en websites, maar uiteindelijk gaat het bij outplacements toch om de kwaliteit van de adviseurs. Voer een, meestal gratis, intakegesprek en scheid het kaf van het koren.
Bert-Jan van der Mieden - 08-12-2008 18:38
Beste Paul,
Mooie ervaring. Ik ben wel benieuwd naar welk bureau dat was. Mail het me eventueel:b.j.p.mieden@pyramide.nl
Er zijn nog steeds situaties waarin outplacement een perfecte oplossing is voor alle partijen en gelukkig zijn er nog steeds bureaus die prima zijn.
Vriendelijke groeten,
Bert-Jan van der Mieden.
carmel - 20-01-2011 22:43
Beste Paul Ligato
Zou je me de naam van het outplacementbureau willen mailen waar je zulke goede ervaringen mee hebt?
Jules - 12-07-2011 15:38
Beste Paul,
Ik zou graag de naam vh outplacementbureau willen hebben, ben zeer benieuwd. Zou je het zsm kunnen doormailen. Ik moet nl vrijdag al een keus maken. Dank Jules
Corrie Jaarsma - 18-07-2011 15:02
SUPPORT Personeelsdiensten biedt u ook een outplacementtraject incl. de arbeidsmarktfase met als resultaat een passende loopbaan.
Referenties: op aanvraag.
website: www.support-personeelsdiensten.nl
Ga deze uitdaging aan.
H. groet, Corrie Jaarsma