Er is al veel gezegd en geschreven over de arrogante sollicitant die zonder blikken of blozen de hoofdprijs vraagt of alleen op gesprek gaat om de marktwaarde te bepalen, waarmee hij vervolgens bij zijn eigen baas zijn salaris opdrijft. Grote vraag, schaars aanbod. Hoeven we niet moeilijk over te doen.
Kwalijker is het, als het vraagstuk van vraag en aanbod invloed uitoefent op het nemen van verantwoordelijkheid en de werkgever gepositioneerd wordt als een haast mythische bron van geluk en oplosser van problemen. Laten we eens wat eenzijdig chargeren;
Koopkracht en daarmee inflatiecorrectie is heilig. Ons geluk is hieraan gekoppeld. Historisch gezien is onze koopkracht echter nog nooit zo hoog geweest en een klein beetje koopkrachtdaling betekent voor de gemiddelde werknemer niets meer of minder dan dat hij een slechts klein beetje minder rijk wordt.
Er wordt steen en been geklaagd over het fileprobleem. Maar de werknemer neemt nauwelijks eigen verantwoordelijkheid door te gaan carpoolen, de lease-auto af te slaan of met de trein te gaan reizen. Voor de hoge benzineprijs geldt hetzelfde. Liever klagen we over de NS, terwijl die het al jaren steeds beter doet.
Sportblessures en ziekteverzuim als gevolg van privé-problemen jagen de werkgever binnen de absurde Nederlandse regelgeving op torenhoge kosten, die echter als schouderophalend als vanzelfsprekend worden ervaren. Niet zelden wordt de klacht geuit dat de werkgever wel iets meer had kunnen doen, dan alleen wat wachtlijstbemiddeling en één specialist inschakelen voor een second opinion.
Het is het klagen over het gesprek aan loopbaanbegeleiding en ontwikkeling, maar moord en brand schreeuwen als er een studieovereenkomst getekend moet worden. Mopperen over de werkplek en het gevaar voor een muisarm, maar wel de hele nacht door gamen. Mekkeren over werkdruk, maar wel tijd om te ‘Hyven’..
Historicus Leo Salemink schreef een mooi stuk over de verwende burger (De Gelderlander 2/9/08) en de hypocriete houding van de burger richting de overheid. De verwende werknemer kan niet los worden gezien van deze verwende burger en de grote vertroetelpraktijken die populistische politieke partijen en werkgevers met een ruggengraat van een weekdier, voorstaan. Het is tijd voor een grote spiegel en wat zelfreflectie. Vleugje recessie erover heen en we zijn weer een eind op de goede weg.
(31)
© 2007 Reed Business | 
Reacties
Jacques Brungen - 02-09-2008 14:06
Eens. Hartgrondig mee eens en erg herkenbaar Sjoerd!
“Teruggang” is altijd moeilijk te verkroppen voor mensen. Maar het is nog niet eens zo heel lang geleden (jaartje of 40) dat vrijwel iedereen werkte om het hoofd boven water te houden. (ja ik weet ‘t, dat gebeurt nog steeds, maar stukken minder). Nu is het probleem dat we onze 3e vakantie wellicht niet kunnen boeken, dan we de wii niet kunnen kopen voor de kids (want de stekkerdoos zit al vol met de xbox, PS1-2-3 en een stuk of wat andere stellers van elektronische toeters en bellen.
Ik gun iedereen het maximale, maar ik weet niet wat dat is. Ondernemers zijn een prima rolmodel van mensen die leven met een onzekerder bestaan. Soms het het een jaar goed, soms waanzinnig goed en soms is er een heel slecht jaar. So be it. Leef ernaar en neem je verantwoordelijkheid in plaats van de wijzen naar je overheid, de NS, je werkgever.
Jacques Brungen - 02-09-2008 14:09
nb.met ondernemers bedoel ik zelfstandige ondernemers.
Norman Dragt - 02-09-2008 20:04
Sjoerd ik ben het met je eens, dat de huidige werknemers behoorlijk zware eisen stellen aan hun werkgever. Om dat nu simpelweg af te doen als een ongewenste situatie, is net zoiets als de bewering van de lean & mean organisatie goeroes, dat bedrijven zich puur op hun kern competenties moeten richten. Nu blijkt langzamerhand steeds meer, dat bedrijven zonder vet het juist verschrikkelijk moeilijk hebben in goede tijden.
Om te beginnen zijn de werknemers er niet mee begonnen. Het zijn de werkgevers geweest die met hun vacatureteksten gericht op maximaal gewin, het voorbeeld hebben gegeven. Schijnbaar was alleen het schaap met de vijf poten, dat direct zijn wol kon breien tot truien goed genoeg. Dan krijg je vanzelf werknemers, die iedere keer dat ze aangenomen worden het idee krijgen dat ze heel bijzonder zijn. Schijnbaar zijn ze het schaap met de vijf poten en kunnen ze ook nog breien.
Maar dat rechtvaardigt het gedrag van de werknemer niet. Dat is het bekende: spring jij soms ook van de brug, als je vriend dat doet. Iedere weet dat hij het niet doet en behandeld het als een retorische vraag. Maar schijnbaar doen we het dus wel, we springen alleen niet van dezelfde brug.
Maar ik denk niet dat en recessie er iets aan zal doen. Ja misschien een recessie van 30 jaar, waardoor we weer op hetzelfde niveau terecht komen als in de jaren zeventig. Maar zelfs dan denk ik niet dat mensen als het weer goed gaat bescheiden zullen blijven met hun eisen. Om het simpele feit, dat ook werkgevers niet bescheiden zullen blijven als er meer werkzoekers zijn, dan werkplekken.
Verder is het stellen van hoge eisen niet eens zo slecht. Het houdt de werkgever scherp en gericht op zijn personeel. Het punt is echter, dat veel werkgever slechts naar de buitenkant van de eisen kijken. Meer geld, duurdere lease auto, betere PC’s, meer vergoedingen. Er wordt door veel werkgevers niet gekeken wat die eisen motiveert. Ten eerste is dat natuurlijk de vraag naar aandacht. Door uiterlijke eisen te stellen, wordt je als werkgever gedwongen aandacht te geven. Het punt is echter, dat zodra deze uiterlijke eisen vervuld zijn, de behoefte aan aandacht niet bevredigd blijkt. De werknemer komt er namelijk achter, dat hij nog steeds zonder aandacht zijn werk moet verrichten.
Uiteindelijk is de simpelste oplossing voor dit probleem dus, werknemers echte aandacht geven. Aandacht voor hoe ze hun werk doen. Aandacht voor hoe ze zich ontwikkelen als werknemer. Aandacht voor hoe ze met collegas omgaan. Aandacht voor hoe hun thuis situatie van invloed is op hun werk en vice versa. Maar helaas hebben we geen tijd meer voor aandacht, want in de jaren tachtig en negentig hebben we onze organisaties uitgebeend en zit er alleen nog maar vel op de botten. Niemand kan nog aandacht geven aan elkaar, want daar is geen tijd voor.
m. roelofsen - 03-09-2008 09:09
Tja, beide reacties/ berichten sporen aan tot nadenken….
uiteindelijk kom ik tot de conclusie dat de zin “dat zodra de uiterlijke eisen zijn vervuld, de behoefte aan aandacht niet bevredigd is”, ook omgedraaid kan worden.
Ook al wordt er veel aandacht gegevenen, bijvoorbeeld door cursussen in Denemarken te organiseren zoals bij ons het geval was, de uiterlijke eis kwam weer terug. “Men had immers cursus gedaan met overnachting, dan moesten toch ook wel al die uren worden betaald (qua overnachting) en een salarisverhoging was op zijn plek omdat de kennis was toegenomen”.
Wat ik merk als HRM’er is dat de intrinsieke motivatie van werknemers die hard schreeuwen en veel eisen, laag is. En als werkgever zul je nooit hun behoefte kunnen vervullen, omdat zij dat zelf ook niet kunnen.
Norman Dragt - 03-09-2008 10:53
@m. roelofsen, als het de intrinsieke motivatie is die is verdwenen of laag, dan houdt het eigenlijk op. Hoewel je je de vraag kunt stellen, wat motiveert iemand dan en waardoor verdwijnt zijn motivatie in de loop der jaren?
Ik ben het met je eens, dat aandacht niet veel nieuwe energie oplevert als mensen intrinsiek geen motivatie voelen. Aan de andere kant zou ik één week aandacht nu niet bepaald aandacht willen noemen, wat doe je die andere 52 weken. Aandacht is iets wat je het hele jaar moet geven. Daarnaast moet je die aandacht ook niet door iemand anders dan de directe omgeving laten geven. Een training is dus geen aandacht, maar een afleiding, net zo als een nieuwe lease auto, een hoger salaris, een betere stoel, een nieuwe PC, een nieuwe kamer en nieuwe collegas. Allemaal externe motivatoren die eventjes effect hebben vanwege het nieuwe, maar mensen wennen snel aan nieuwe dingen die ze iedere dag zien.
En eigenlijk zou uit het geven van aandacht ook naar voren moeten komen, dat mensen niet meer gemotiveerd zijn om hun werk te doen. Dan wordt de vraag natuurlijk: “Hoe lossen we dat gebrek op?” Sommige mensen doen dat zelf tijdens hun vakantie, door na te denken over hun positie in dit leven. Het is het verhaal van Marcel vd Ent in “Una Cerveza“.
Aan de andere kant kun je als je aandacht geeft, iemand ook op een bepaald moment vragen wat hem bezighoudt. En hopelijk kun iemand door vragen te stellen aan het denken krijgen over zijn motivatie? Zit ik eigenlijk nog wel op de juiste plek? Doe ik nog steeds het werk dat ik leuk vind? Wat motiveert mij in mijn werk? Ben ik van mezelf gemotiveerd of wordt ik gemotiveerd door al die externe factoren als salaris, lease auto, leuke collegas. Hiermee wil ik niet zeggen, dat je daar niet door gemotiveerd mag worden, want zulke mensen zijn er natuurlijk ook. Maar voor veel mensen blijkt het op een bepaald moment niet meer voldoende te zijn. Helaas hebben ze dan de durf niet om de stap te maken op zoek te gaan naar hun eigen motivatie.
Dus waarschijnlijk heb je gelijk M.Roelofsen, aandacht is pas echt effectief als mensen zelf gemotiveerd zijn. En zolang mensen blijven vragen aan de buitenwereld om hun te motiveren is dat dus een slecht teken van een aantal factoren.
Ten eerste dat ze niet naar zichzelf kijken en wat hun motiveert. Maar waarom doen ze dat dan niet? Wat houdt ze tegen om dat te doen?
Ten tweede dat ze denken, dat hun motivatie de verantwoordelijkheid van iemand anders is. Maar waar komt dat idee vandaan?
Ten derde dat ze anderen achterna lopen. Waarom zijn ze dat gaan doen? Hoe zijn ze op dat idee gekomen? Wat denken ze ermee te bereiken?
Ten vierde dat ze wel gemotiveerd zijn om te vragen om meer van hetzelfde. Wat houdt hun tegen om eens iets anders te vragen? Wat motiveert hun om meer van hetzelfde te vragen? Waar komt die motivatie vandaan, en waarom zijn ze dan niet gemotiveerd om hun werk te doen?
Ten vijfde dat ze niet stilstaan bij wat ze aan het doen zijn en willen. Waar komt dat gedrag vandaan? Waarom gedragen ze zich zo?
Ten zesde wat houdt mensen tegen om te ontdekken wat ze echt willen en weer gemotiveerd te zijn voor wat ze doen?
Enz.
Ik ben het dus met je eens, dat het volkomen zinloos is om aandacht te geven, als mensen zich niet meer gemotiveerd voelen. Maar de oplossing daarvoor ligt dus in de ongemotiveerde mensen zelf. En die oplossing vinden kunnen je natuurlijk alleen maar faciliteren. En misschien gaat het daar dus wel fout. Zodra we merken dat mensen hun motivatie verliezen, gaan we als omgeving op zoek naar externe middelen om iemand te motiveren. Dus misschien is de omgeving zelf schuld aan het verlies aan motivatie, omdat ze het beeld creëert, dat zij er wel voor zorgt dat iemand gemotiveerd zal worden. En dan is het gebruik van het woord aandacht dus misschien niet goed. Misschien moet ik het interesse noemen.
Dank je wel voor je reactie, want daardoor ben ik er nog eens verder over gaan nadenken.
m. roelofsen - 03-09-2008 11:53
@ Norman,
graag gedaan (grijns)
Overigens zetten jouw zes punten ook weer aan tot extra stof..
Ik geloof dat uiteindelijk bij de selectie van nieuwe mensen de intrinsieke motivatie een belangrijk punt is. Hierop kun je een inschatting maken op welke wijze je aandacht/ interesse kan bieden.
Of toch maar de leaseauto.
Bedankt voor je reactie,
Margo Roelofsen