Ontslag staat weer eens centraal in het nieuws. Een paar kantonrechters komen via de achterdeur binnen struinen en zetten pontificaal de bijl in het systeem van ontslagvergoedingen. Die zagen we niet aankomen, zeg maar. Vakbonden zijn nog steeds niet bekomen van de schrik.

 

Tegelijkertijd staan kranten weer bol van aangekondigde reorganisaties en massa-ontslagen. Marcel vd Ent voorspelde het al in april van dit jaar in zijn stukje ‘De Crisis komt eraan’, maar het lijkt nu wel heel erg hard te gaan en het eind is nog niet in zicht. Als je krantenberichten leest waarin woorden als ‘reorganisatie’ en ‘ontslag’ vallen, dan zijn het vaak holle woorden, zonder enige, échte betekenis. Toch is ieder individueel ontslag een ingrijpende belevenis. Vrijwel iedereen die ooit ontslagen is, zal tot in lengte der dagen het gesprek voor de geest kunnen halen. Alsof het gisteren gebeurt is.

 

Dat maakt dat er hoge eisen gesteld mogen worden aan een ontslaggesprek. En juist die hoge eisen worden onderschat of als vanzelfsprekend gezien. Ik heb het niet over gesprekstechnieken, want veel meer dan het brengen van het slecht nieuws, het voorkomen van discussie en het uitleggen van de ‘regeling’ is het tenslotte niet.

Een goed ontslaggesprek is behalve een slechtnieuwsgesprek tegelijkertijd hét belangrijkste loopbaangesprek, omdat het confronteert en nieuwe richting geeft. Niet zelden fleuren medewerkers elders op en doen ze dingen die ze eigenlijk ‘altijd al hadden willen doen’.

Een goed ontslaggesprek bestaat vooral uit de juiste combinatie van inlevingsvermogen, respect en eerlijkheid. Begrippen die te vaak en te makkelijk in de mond worden genomen. Het daadwerkelijk en oprecht  doorleven en overbrengen kost energie. Maar het vormt de vakman. Het is een soort taboe om tevreden of trots te zijn op een goed ontslaggesprek. Terwijl een goed ontslaggesprek juist afstand neemt van sadisme, geveinsd medelijden en desinteresse. Begrijp me niet verkeerd, de medewerker staat centraal en de rol (HR)manager is bescheiden en niets meer dan bijzaak, maar het voeren van een goed ontslaggesprek is als een ambacht. Een zwaar onderschat ambacht, bijzaak of niet.

.