Heel vroeger - toen een
groot gedeelte van werken nog bestond uit het uitvoeren van routinematige,
mechanische handelingen – was de wortel-en-stok methode erg populair onder managers
(een kruising tussen een politieagent en een boekhouder). Houdt werknemers (een
kruising tussen slaaf en ‘vrij mens’) een wortel voor om ze sneller te laten
werken en als dat niet werk sla je ze met een stok op hun kont.
Dat leverde – aangespoord door het Scientific Managementdenken
van Taylor – voor een enorme toename in arbeidproductiviteit. En
arbeidsproductiviteit was de grootste beïnvloeder van de winst van
ondernemingen.
Onlangs bezocht ik het managementmuseum, op zoek naar hét managementtool
van de 19e en begin 20ste eeuw, dat zo een enorme invloed
heeft gehad op de groei van organisaties, onze economie en dus onze welvaart.
Tot mijn grote verbazing kon ik het niet vinden. Ik had
verwacht dat de ‘Wortel en de stok’ een centrale plek toebedeelt gekregen zou
hebben. Ik dwaalde zaal na zaal na zaal door
het museum en nog vond steeds geen spoor.
Op een gegeven moment besloot ik een suppoost aan te
spreken. “Goedemiddag, waar vind ik de wortel en de stok in dit
managementmuseum?” “De wat?” vroeg de suppoost terwijl hij zijn wenkbrauwen in
een vraagteken fronste. “De wortel en de stok” probeerde ik nogmaals. De
suppoost keek me aan of hij het in Keulen hoorde donderen. “U bent hier in het managementmuseum
meneer” beet hij me schamper toe.
“Dat besef ik me” repliceerde ik ligt verontwaardigt “Dat leek me dé plek om hét managementtool achter
het succes van de industriële revolutie te aanschouwen.”
De suppoost kon zijn irritatie niet langer onderdrukken: “Meneer,
loopt u de boel hier te flessen?” De wortel en de stok wordt nog volop gebruikt
in organisaties, dus als u het wilt zien, moet u niet hier”
Pruttelend sprak ik: “Maar meneer, we leven nu toch in
andere tijden, de aard van werk is toch schrikbarend verandert, zeker met de
komst van automatisering, PC’s en internet is werk toch zo drastisch anders? In de industriële revolutie was het werk toch
vooral productie gerelateerd en we leven nu toch in de kennis- en
creativiteitseconomie? Heel andere factoren bepalen nu toch het succes van
organisaties en dat vraagt toch om een hele andere inrichting van organisaties?
Managementtools van toen werken toch niet meer? Managers bestaan toch niet
meer, we hebben nu toch visionaire leiders die ons inspireren, de weg wijzen en
ons coachen? Mensen verbinden zich toch vanuit autonome motivatie met
organisaties en projecten?
De suppoost draaide zich om. Hij mompelde nog iets van “volgens
mij zit er een steekje los bij jou” en liep weg. Mij gedesillusioneerd achterlatend…….
Edwin de Bree
Organisatie 3.0 frameworker
(4)
© 2007 Reed Business | 