Vacature: administratieve duizendpoot. Oogst: 150 brieven. Mijn team heeft er drie uitgezocht. Ik mag de eerste gesprekken doen. We gaan voor een nieuw model. Ik ga de brieven en CV’s pas bekijken, als de mensen daadwerkelijk op gesprek zijn.
De eerste sollicitant, een dame van halfveertig, kijkt weg bij alles wat ik haar vraag en praat zo binnensmonds dat ik haar amper versta. Bovendien heeft ze felrode blosjes van agitatie, die haar niet flatteren. Haar CV is in orde. Zichzelf vanaf de MAVO omhoog gewerkt door allerlei administratieve cursussen te doen. 15 Jaar bij een Nutsvoorziening gewerkt en toen ging het licht uit, weggesaneerd. Ze schreef een aardige brief. “Als ik voorbij uw bedrijf fiets, denk ik, daar zou ik graag willen werken. Toen ik uw advertentie zag, dacht ik, dit is mijn kans!”. Met haar oogcontactloze geprevel verspeelt ze die kans.
De tweede is een dertiger in een vaal T-shirt en verwassen spijkerbroek met een getatoeëerde slang om zijn pols. Hij praat in termen van: “Ik wil die baan graag hebben, weet je wel. Want dat lijkt me leuk, weet je wel en ik kan aardig met computers overweg, weet je wel.” Ook hij heeft een behoorlijke CV, weliswaar met een paar fikse gaten, periodes waarin hij “aan zichzelf heeft gewerkt” zo verklaart hij. En een warme aanbevelingsbrief van een re-integratiebureau. We mogen hem gratis uitproberen, met behoud van uitkering. Nou nee, dus.
De derde is een jonge enthousiaste meid, kersvers van een gerenommeerde administratieve opleiding. Ze staat te popelen om aan haar eerste echte baan te beginnen. Het gesprek verloopt geanimeerd, háár CV bekijk ik pas echt goed nadat ze weg is. Alles klopt. CV en persoon sluiten naadloos op elkaar aan. Ik heb mijn keus gemaakt.
Die avond ben ik op een bijeenkomst van de bond, Het gaat over solliciteren. De inleiding wordt gehouden door een charmante, zeer welbespraakte dame, die vertelt hoe gemakkelijk werkgevers het zichzelf soms maken door niet verder te kijken dan hun neus lang is en gewoon de eerste de beste nemen, aan wie ogenschijnlijk geen vlekje te bekennen is. En daardoor anderen, die het veel moeilijker hebben om aan de bak te komen, zelden het voordeel van de twijfel geven. Ze komt me vaag bekend voor en ineens weet ik het…het is mijn eerste sollicitante van vanmorgen! Ze heeft of wel een total makeover gehad, of ze was undercover toen ze bij mij solliciteerde om de onbenulligheid van werkgevers aan het licht te brengen. Ik durf het haar niet te vragen.
In de pauze speur ik omzichtig naar de man met de tatoe. Misschien was hij ook wel een undercover-sollicitant. Ik ontdek hem niet, maar voel me er niet gerust op.
De volgende dag bel ik dame één voor een tweede gesprek met het team; ze prijzen mij om mijn voortreffelijke keus. De getatoeëerde meneer schrijf ik, laf, af met een standaardbriefje. Dame drie laat ik weten dat we iemand hebben gevonden die beter in het profiel past. Die vindt zó een baan. De wereld staat bol van werkgevers, die op de eerste indruk afgaan.





Reacties
Ilona van Gelder - 04-03-2008 16:13
Hieruit blijkt maar weer dat je je moet afvragen hoever ga ik met investeren in een sollicitant. geef ik feedback over houding en gedrag , heb je de moed om te vragen of ze nerveus zijn en daardoor zo slecht verstaanbaar is etc.Zeker als het gedrag in tegenspraak is met de gegevens in de Cv (daarvoor is lezen vooraf dan wel nodig!).
Eerlijkheid gebied me om te zeggen dat ik dit soort feedback vaak pas geef in het telefoongesprek waarin ik ze afwijs. Deze dame heeft erg veel geluk gehad dat zij ’s-avonds in een hele andere hoedanigheid is tegengekomen.
Dat zou ik haar ook wel in een volgnd gesprek teruggeven.
Rob van Zoelen - 05-03-2008 07:34
Het gebeurt vaak dat een goede brief, dito cv en het daaropvolgende gesprek met elkaar in tegenspraak zijn. Ilona van Gelder vraagt zich af hoe ver je moet gaan met investeren in een sollicitant. Mijn mening is: ga ver. Er zijn genoeg mensen die veel te bieden hebben maar voor wie een sollicitatiegesprek niet het meest ideale “podium” is om dat te laten zien. Begrip daarvoor tonen, een sollicitant aanmoedigen kan vaak wonderen doen. Het is zonde om een goede kandidaat te laten lopen omdat, overdreven gezegd, hij of zij geen “gedragsvirtuoos” is. Overigens is het een kwestie van tijd voordat het fenomeen “undercover sollicitant” of “mystery sollicitant” in ons land zijn intrede doet.
Henk Duijn - 05-03-2008 09:43
Het verdient nadrukkelijk aanbeveling bij het selecteren van een potentiële medewerker verder te kijken dan het selectie-interview, omdat daarin gevoelens van sympathie en antipathie dikwijls een bepalende rol spelen.
Gebruikmaking van een (task based) assessment en psychologisch onderzoek kunnen beslist een bijdrage leveren aan een advies ter objectivering van het selectie oordeel.
Maria Janssen - 05-03-2008 12:24
Traditioneel bij werving- en selectietrajecten is dat de ene partij (de organisatie) een goede andere partij (de kandidaat) aan de haak wil slaan. Bij succes slaakt u de vreugdekreet: ‘Hebbes!’
Echter, ‘aan de haak slaan’ heeft niet per definitie een positieve betekenis. Het roept een associatie op met ‘vangen en gevangen worden’. En ook blijkt de vis die van het haakje in het leefnet verdwijnt soms meer te hebben van een ‘kat in de zak’. Of de vreugdekreet ‘Hebbes!’ een positieve nagalm heeft, hangt in belangrijke mate af van het gedrag van de visser én de vis.
De metafoor van het vissen daagt uit tot enkele vragen:
Is vissen de kunst van het jagen en de overmeestering, de verorbering? Is de werkgever of werknemer alleen op zoek naar het eigen belang of het eigen gewin?
Of is vissen de kunst van het verleiden tot een tijdelijke ontmoeting en een onbeschadigde terugkeer in het water? Richten de werkgever en de werknemer zich op wederzijdse belangen?
Een andere vraag die al snel opkomt, is: Wie vist op wie in de vijver die arbeidsmarkt heet? Vist de onderneming of instelling op rondzwemmende werknemersvissen of vist de werknemer op driftig zoekende en zwemmende werkgevers?
Ziet u de eigen onderneming als visser of als de vis die in een overvolle vijver interessant genoeg is om aan de haak te worden geslagen? Wordt er gejaagd of verleid?
Ziet u zich als vis of als visser, als jager of verleider?
Of vanuit beide perspectieven? De beide perspectieven ontmoeten elkaar in ieder geval in het werving- en selectieproces.
Werving en selectie heeft alles te maken met een steeds meer geëmancipeerd ‘ontmoeten en kiezen’. De afhankelijkheid van de ene partij van de andere maakt steeds meer plaats voor wederzijdse afhankelijkheid. Werving en selectie wordt steeds meer een tweezijdige verantwoordelijkheid, waarbij twee partijen die elkaar ontmoeten uiteindelijk op basis van een goede wederzijdse match bewust voor elkaar kiezen.
Het kiezen wordt ook steeds meer een duurzaam proces. Er wordt nadrukkelijker én bewuster gekozen bij het eerste aangaan van de arbeidsrelatie. Maar vooral ook daarna. Steeds meer wordt de keuze voor elkaar jaarlijks bevestigd. Of niet.
Als de keuze niet langer voor elkaar gemaakt wordt, dan is de terugkeer op de arbeidsmarkt ook steeds meer een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid geworden. Allerlei activiteiten liggen steeds dichter tegen elkaar aan.
Werving en selectie, de instroom, vormt steeds vaker het startpunt van de doorstroom. Vanaf de eerste dag na binnenkomst wordt gewerkt aan de ontwikkeling, steeds meer in de vorm van loopbaanontwikkeling. De loopbaanontwikkeling sluit vervolgens steeds nadrukkelijker aan op de uitstroom, al dan niet onder de titel outplacement.
De wil en het vermogen van werkgevers én werknemers om elkaar de juiste vragen te stellen of de juiste vragen op tafel te brengen, kan een kleine maar wel belangrijke stap zijn op het pad van de verdere emancipatie van werving en selectie. Het biedt aanknopingspunten voor het wederzijds maken van betere keuzes en daarmee het wederzijds boeken van betere en duurzame resultaten. Grote maar vooral ook duurzame veranderingen beginnen klein en wel ‘tussen de oren’. Moge deze tekst inspireren tot grote veranderingen die klein beginnen: bij jezelf.
Meer lezen? Kijk dan eens in HEBBES! van Marjo Louwers. Sluit goed aan bij bovenstaand verhaal!
Norman Dragt - 24-08-2008 13:37
Ik vind de reactie van Inge Lukkien op het logje: “De X-factor” een mooie aanvulling op wat Maria Janssen zegt in haar reactie. Want nadat je vastgesteld hebt of je vis, visser of beide wilt zijn, zul je toch dat gesprek aan moeten gaan. En dan kan het geen kwaad om je bewust te zijn van je onbewuste drijfveren om het beste uit een gesprek te halen.
Het gevaar aan goede gesprekken is wel, dat je een verkeerd beeld kunt scheppen van de organisatie. Dus zolang je als totale organisatie nog niet instaat bent om op een emotionele wijze met elkaar om te gaan. Is dat in een sollicitatiegesprek ook weinig zinvol.
Peter de Waal - 10-12-2008 12:49
Reageer ik op een vacature voor een key positie in credit control. CV gewoon goed. Kreeg heel snel een belletje over selectieprocedures bla bla bla. Prikte ik eigenlijk vrij snel doorheen. Vacature stond al langer open. Kom ik op gesprek tegenover 3 mensen te zitten. Ik heb geen moeite om mijzelf te verkopen maar dat was mijn insteek niet. Dacht ik bij mij eigen: Zij zijn degene die iemand willen dus zij dienen zich mij te informeren en zich zelf te verkopen aan mij. De bedoeling was dat ik op basis van wat er werkelijk aan de hand was ik een beter beeld zou krijgen. Beter dan de summiere info die ik op internet kon vinden. Was al eerder werkzaam geweest bij een bedrijf die mij niet informeerde dat het personeel van de administratie alles in het werk stelde om de boel te torpederen. Daar moest ik dan leiding aan geven. Door schade en schande was ik inmiddels wijzer geworden.
Binnen een half uur kreeg ik van de dame in kwestie te horen dat er een volgende afspraak in de planning zat en er afgerond diende te worden.
Ik wist meteen hoe laat het was. Wat ik hier mee aan wil zeggen is dat men vasthoudt aan vaste denkpatronen en dat niet begrepen wordt dat een 1e gesprek bedoeld is om de kandidaat te informeren zodat de kandidaat zelf kan beslissen of hij/zij met de ingewonnen informatie zelf verder wil in de sollicitatieronde. That’s not the case. Zie het als het kopen van een auto bijvoorbeeld. Je laat je uitgebreid informeren bij verschillende dealers. Op basis van ingewonnen informatie neem je dan een beslissing met welke dealer je verder het verkoopgesprek in gaat. Ik kreeg te horen dat ik mij niet voldoende had voorbereid op het gesprek. Maar dat ging het ook niet om voor mij. Het is jammer dat sommige werkgevers niet de flexibiliteit hebben zich zelf te verplaatsen in een kandidaat. Ik had net zo goed een undercover kunnen zijn. Dan lag de dame in kwestie de volgende dag eruit. Bij sommige werkgevers wil je gewoon niet werken.
Yvonne/EnnovyCo - 10-08-2009 11:56
Wat ik vreemd vind is de overstap opeens naar de dame die u als eerste sprak. Dit terwijl de 3e kandidaat helemaal klopte op papier én in de praktijk. Wat ik overigens zelf zou doen in het geval dat een kandidaat mij niet aankijkt, het tegen hem/haar zeggen. Dan geef je in ieder geval feedback op hetgeen je ziet en heeft de kandidaat de mogelijkheid om dit bij te stellen. Het zou mij bezighouden hoe het kan dat iemand in een gesprek je niet aankijkt en je daarna die persoon op een heel andere manier ziet.
Overigens kunnen felrode blosjes ook van spanning, verlegenheid komen en zou dat de reden kunnen zijn geweest van het niet aankijken. Dat weet je pas echt als je dat vraagt.
Ik hoop dat u in de praktijk ook zeer tevreden bent over uw keus en stel het op prijs dat u deze ervaring met ons hebt gedeeld.
Eddie - 10-08-2009 17:23
Waarom niet op z’n minst kandidaat 1 en 3 naar een volgende ronde?! Is de ‘klik’ niet van belang bij dit soort functies? Ook een beetje een raar verhaal toch zo’n undercover sollicitant! Ik zou verwachten dat een controle/onderzoek ook op minder ‘bedriegelijke’ wijze zou kunnen plaatsvinden.
rudolf - 25-06-2010 16:07
Veel jobs worden aan vrienden, familie en kennissen vergeven.
Feit. Om nog maar te zwijgen van de valse personeelsadvertenties als verkapte reclame of reeds vergeven intern. Sollicitanten op kosten jagen. Schande.
En bizarre functie eisen. 99,9 van de advertiets staaan vol met belachelijke functie eisen niet in relatie met het daadwerkelijke werk. Er zijn zeer weinig mensen die echt meertalig zijn en goed met een PC overweg kunnen. Zullen we vakinhoudelijk maar niet verder gaan. Dan zal de arrogante P&O-er even uitmaken hoe goed jij bent in ITIL, Dreamweaver, Oracle en SAP en nog wat zaken. Meestal kunnen ze net Word en Excel opstarten.
Ik heb jaren buiten Nederland gewerkt. We gaven iemand gewoon 3 dagen de kans op de werkplek (vaak wist je binnen 4 uur al voldoende). En dan bleek dat er vaak grote verrassingen naar beide richtingen mogelijk waren.
Wat hierboven staat is allemaal zeer onbevelenswaardig. Undercover?
Misschien bij SBS6